Krewaj

Ile waży koń trojański?

Zosia zasypia w roku 2000, a budzi trzynaście lat wcześniej. Znajduje w łóżku starego, wówczas jeszcze bardziej prostackiego męża, na stole "Trybunę Ludu", a w hotelu, do którego wyprowadzić się chce jak najszybciej, recepcjonistę, który nie chce wynająć jej pokoju, bo ma przecież w dowodzie "warszawski meldunek". Czyżby więc żarty z PRL-u raz jeszcze? Bez wątpienia (z całego PRL-owskiego sztafażu najbardziej udały się zresztą kapitalne kiczowate ubrania a la lata 80.), ale ta zgrywa podszyta jest smutkiem. "Jak to będzie za 13 lat? Będziemy mieli wolność i nikt nie będzie jej zauważał" - powie w którymś momencie Zosia.

Przez większą część filmu jesteśmy w świecie PRL-owskich absurdów, tyle że "Ile waży koń trojański" z naiwnej nostalgii za "tamtymi, dobrymi czasami" otwarcie szydzi. Śmieszą żarty związane z paszportem, załatwianej sposobem szynki na przyjęcie, ale nie przypadkiem różnice między "kiedyś" i "dziś" oglądamy z perspektywy Zosi - czy nie pozycja kobiety zmieniła się przez te lata najbardziej? Zosia, która pod koniec lat 80. stroi sobie z męża samca żarty, uwodzi nieśmiałego scenarzystę inteligenta (późniejszego małżonka), a do spraw łóżkowych potrafi podejść i romantycznie, i pragmatycznie - jest tu oczywiście dzieckiem "nowych czasów". Symbolizowanych przez kobietę czasów niezależności i swobody, z których Machulskiemu drwić się jakoś nie chce. Może i banalna to współczesność, ale przejmująco normalna.

Poza wszystkim "Ile waży " to bodaj najlepsza od lat w Polsce komedia romantyczna, chociaż dystrybutor określenia tego się wystrzega (zestawiać nasze komediowo-romantyczne podróbki z filmem Machulskiego byłoby w istocie nie na miejscu). Twórca "Seksmisji" udowodnił jednak, że można nawet nad Wisłą połączyć fabularną bajkę, rozwijającą się w imię kolejnych zwrotów i puent akcję oraz mocną kreską rozpisane postaci, a jednocześnie nie wpaść w kicz i banał. Co więcej - trzeba było Machulskiego, który poza komediowym zacięciem odkrywa (nie pierwszy raz) twarz romantyka, by wreszcie w polskim kinie ktoś tak serio potraktował "rodzinę rekonstruowaną".

W "Ile waży ", przyznaję, irytowały mnie z początku niedopasowane postsynchrony, czasem zbyt "plakatowa" PRL-owska scenografia i pospieszna, z lekka telewizyjna maniera serwowania kolejnych dowcipów. A jednak łatwo o tym zapomnieć, gdy polski reżyser tak sprawnie potrafi opowiadać lekko o sprawach nielekkich. Czyli przede wszystkim o wspomnianym na wstępie przypadku i jego nieprzejrzystej logice.

Miłość spóźniona w filmie Machulskiego, jak się okazuje, przyszła całkiem w porę. Dobrze byłoby mieć córkę z nowym, lepszym mężem, ale dziecko z kimś innym niż odpychający eks nie byłoby tym samym dzieckiem. Zresztą czy Kuba byłby tak dobrym mężem i ojcem, gdyby nie traumatyczne małżeństwo z wiecznie niezadowoloną dziwaczką (świetna, wreszcie zaskakująca rola Mai Ostaszewskiej)? I czy polubiłaby go jedyna sensowna osoba w rodzinie - babcia (w tej roli Danuta Szaflarska)? Machulski nie udaje, że odkrywa w swoim filmie psychologiczną Amerykę. Znów bawi, ale w tej zabawie - jak przyznał po pokazie prasowym - odważył się tym razem na ton bardzo osobisty.


Polska 2008. Reż. Juliusz Machulski. Aktorzy: Ilona Ostrowska, Maciej Marczewski, Robert Więckiewicz, Danuta Szaflarska, Sylwia Dziorek, Maja Ostaszewska

__________________
...